نکات مهم نصب و اجرای آبنما
با توجه به اینکه امروزه آبنما جزئی از دکوراسیون محل زندگی شده است، داشتن اطلاعات مفید درباره چگونگی و باید و نبایدهای نصب و اجرای آبنما می تواند کمک بزرگی در داشتن یک آبنمای زیبا با طول عمر طولانی را باشد. از اینرو در این مقاله به صورت مفصل به آن پرداخته شده است.
پمپ آبنما
برای زیبایی و بخشیدن طراوت و شادابی در فضاهای مختلف خارجی و داخلی از انواع آبنماها استفاده می شود و همانطور که می دانید آبنماها از یک مقدار مشخصی آب استفاده می کنند که این آب در سیستم به گردش در آمده و مجددا توسط انواع نازل ها مورد استفاده قرار می گیرد. برای به گردش در آوردن این میزان آب با توجه به نوع و تعداد نازل ها، انواع پمپ آبنما مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع پمپ ها باعث می شوند که جریان آب در یک آبنما بر گرانش غلبه کند که بر اثر این جریان، به سالم ماندن آب نیز کمک می کند بخصوص اگر شما قصد داشتن گیاهان آبی و آبزیان مانند ماهی را در آبنمای خود داشته باشید این گردش آب باعث ایجاد یک اکوسیستم کوچک می شود که نتیجه آن، سالم بودن آب محیط زیست آبزیان می باشد. از اینرو پمپ ها بدون شک یکی از اجزای مهم و غیر قابل حذف و اصلی در هر آبنما هستند که خرید نوع مناسب و نصب آن ها به شکل صحیح، می تواند در خروجی مناسب و درست کار کردن آبنما نقش بسزایی داشته باشد.
خرید پمپ آبنما
به عنوان یک قاعده کلی در مورد انتخاب پمپ آبنما، همیشه پمپی را انتخاب کنید که بتواند در هر ساعت یک بار به صورت کامل آب را در جریان بگذارد و چرخه را کامل کند. پمپ های آبنما را می توان با توجه به قدرتی که دارند به دو گروه پمپ آبنماهای شهری و پمپ آبنماهای باغی و دکوری تقسیم بندی کرد که هر کدام را به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می دهیم.
الف-پمپ آبنما شهری و کلاسیک:
پمپ های آبنمای شهری به دو دسته تقسیم می شوند:
• پمپ های خشک یا خطی
• پمپ های مستغرق یا شناور
پمپ های خشک یا خطی
پمپ های خشک یا خطی باید در بخشی جدا از حوض آبنما موسوم به موتورخانه قرار بگیرند و توسط تعبیه کردن سیستم لوله کشی به نازل ها و دیگر تجهیزات آبنما متصل شده و کار گردش آب را انجام دهند. برای استفاده از این پمپ ها نیاز به فضای مجزا و کاملا عایق نسبت به آب، جهت احداث موتورخانه و تقبل کردن هزینه ها و دردسرهای مربوط به لوله کشی می باشد.

پمپ های مستغرق یا شناور
همانطور که از اسم آنها پیداست درون حوض آبنما نصب می گردند از اینرو باید دارای کلاس کاری IP68 باشند. از آنجا که این پمپ ها نزدیک نازل های آبنما نصب می گردند نیازی به سیستم لوله کشی و موتورخانه ندارند به همین جهت دارای نصب ساده تر و بی دردسری می باشند. این پمپ ها شامل دو گروه پمپ مستغرق دور ثابت و پمپ مستغرق دور متغییر تقسیم بندی می گردند.
پمپ مستغرق دور ثابت
پمپ مستغرق دور ثابت که دارای دو حالت خاموش و روشن می باشند که با نصب تجهیزات قطع و وصل ایمن به راحتی می توان از آنها استفاده کرد. این پمپ ها جهت استفاده در آبنماهای کلاسیک شهری بسیار مرسوم می باشد.

پمپ مستغرق دور متغییر
در آبنماهای ریتمیک نیاز به تغییر و تنظیم ارتفاع آب پرتابی از هر نازل آبنما به صورت جداگانه می باشد تا بتوان حالت ریتمیک به خروجی آب آبنما داده شود این کار با چند روش امکان پذیر می باشد اول اینکه از پمپ دور ثابت به تنهایی استفاده شود که در این صورت به علت خاموش و روشن شدن مداوم پمپ جهت ایجاد تغییر ارتفاع آب از نازل ها، عمر پمپ کوتاه شده و به دیگر تجهیزات آبنما آسیب می رسد دوم اینکه از پمپ دور ثابت با اینورتر استفاده شود که در این صورت اینورتر این ارتفاع آب را در همه نازل ها با هم تنظیم کرده و نیاز به خاموش و روشن شدن پمپ نمی باشد ولی این تغییر ارتفاع در همه نازلها به یک اندازه صورت می گیرد. گاهی نیاز است هر نازل ارتفاعی متفاوت با نازلهای دیگر داشته باشد در اینصورت روش سوم پیشنهاد می شود که استفاده از شیر برقی می باشد که در این صورت می توان ارتفاع آب پرتابی از هر نازل را به صورت دلخواه تنظیم کرده و حرکات ریتمیک زیبایی از آب خروجی آبنما به وجود آوردیم. اما یک راه دیگر که بسیار حرفه ای می باشد نیز وجود دارد که آن استفاده از پمپ های دور متغییر می باشد به این صورت که هر نازل دارای پمپ دور متغییر مخصوص به خود می باشد و می توان به صورت کنترل از راه دور میزان آب پرتابی از آن را کنترل و خروجی بسیار زیبایی را شاهد بود.

ب-پمپ آبنما باغی و دکوراتیو:
برای ایجاد سیستم گردش آب در آبنماهای باغی و دکوراتیو معمولا بعلت کوچکتر بودن آن، از پمپ هایی با دبی و قدرت پایین تر و همچنین کوچکتر استفاده می شود که از آب بعنوان پمپ های آبنمای باغی و دکوراتیو یاد می کنیم که به دو دسته تقسیم می شوند:
• پمپ تک فاز
• پمپ اکو
پمپ تک فاز
این پمپ ها از پرمصرفترین پمپ ها در آبنماهای باغی و لند اسکیپ می باشند که دارای دبی و هد مناسب بخصوص جهت آبنماهای پرده آب و فواره های کوچک می باشند و مصرف انرژی پایین و کارکرد آرام، از دیگر مزیت آنها به شمار می رود. از این پمپ ها همچنین جهت آبیاری و زه کشی و شست و شوی در خانه، باغ و برکه نیز می توان استفاده کرد.

پمپ اکو
این پمپ ها که به پمپ اکونامیک نیز معروف می باشند بعلت دبی و هد مناسب با وجود مصرف انرژی کم و کارکرد بسیار آرام و دارای کمترین صدا قابل استفاده در کلیه مکان ها ی باغی و داخلی قابل استفاده می باشند، جدیدا وارد بازار شده است. این نوع پمپ بخصوص برای نازل های پرده آب و انواع جت ها مناسب می باشد.


حجم آبدهی پمپ
نکته دیگری که در خرید پمپ باید به آن توجه شود توانایی حجم آب در گردش پمپ یا همان دبی آن می باشد که باید متناسب با نوع نازل ها و میزان ارتفاع آب خروجی از آنها انتخاب شود تا خروجی مناسب و قابل قبول از آبنما را داشته باشید.
مجموع نکات خرید پمپ آبنما
- با توجه به این توضیحات، پیشنهاد ما برای آبنماهای شهری، خرید پمپ های مستغرق با راندمان بالا می باشد اگر چه هزینه اولیه بیشتری را شامل می شود اما در نهایت مقرون و به صرفه می باشد. همچنین جهت آبنماهای ریتمیک از پمپ های دور ثابت با اینورتر یا شیربرقی و یا پمپ های دور متغییر استفاده شود.
- در هنگام خرید پمپ آبنما دقت کنید که میزان مکش آب از پمپ، متناسب با حجم آب مورد نیاز نازل های آبنمای مربوطه انتخاب شود. بالا بودن بیش از نیاز دبی پمپ، باعث ایجاد پاشش زیاد و نا مناسب کار کردن نازل ها و تحمیل هزینه بیشتر به کارفرما می گردد و پایین تر از نیاز بودن آن باعث پایین آمدن کیفیت خروجی آب از نازل ها و وارد شدن فشار بیش از حد به پمپ می شود.
- از دیگر نکاتی که باید در خرید این گروه پمپ ها دقت کنید وجود پایه های متحرک در زیر پمپ ها و در یک ردیف قرار داشتن شیرهای کنترل جریان آب می باشد.
- از دیگر آپشن هایی که می توان در خرید پمپ آبنما به آن دقت کرد می توان به پمپ های دارای آداپتور آب پاش و سر آب پاش اشاره کرد همچنین پمپ هایی که دارای فیلترهای سبدی در مسیر آب ورودی به پمپ می باشند نیز به علت جلوگیری از ورود اجسام خارجی به داخل پمپ، از ارجهیت خرید برخوردارند.
چگونه پمپ آبنما را نصب کنیم؟
• آبنماهای شهری و کلاسیک معمولا دارای یک یا دو پمپ می باشند. آنهایی که دارای یک پمپ مستغرق می باشند، آن را درون حوض آبنما نصب می کنند و اگر دارای دو پمپ باشند بهتر است پمپ ها به فاصله در مسیر لوله کشی آب نصب گردند تا از افت فشار آب به دلیل حرکت آب در طول مسیر جلوگیری گردد و خروجی مطلوب در آبنما را به وجود آورد.
• دقت شود در مسیر مکش آب توسط پمپ از فیلتراسیون مناسب جهت جلوگیری از ورود اجسام خارجی که ناخواسته وارد آب درون حوض آبنما می گردند، استفاده گردد. این موضوع درباره پمپ های آبنما شهری و باغی از اهمیت بیشتری نسبت به پمپ آبنماهای دکوراتیو دارد.
• پس نصب پمپ مستغرق در جای مناسب و هنگامی که حوض آبنما به اندازه مناسب از آب پر شد، آن را به منبع تغذیه مناسب متصل نمایید تا فعالیت خود را آغاز نماید. از روشن کردن پمپ ها بدون آب خودداری نمایید زیرا باعث آسیب رسیدن جدی به آن می گردد.
لوله کشی آبنما
یکی از بخشهای بسیار مهم در کیفیت خروجی آبنما، سیستم لوله کشی آن می باشد از اینرو قبل از انجام لوله کشی برای تامین آب آبنمای مورد نظرتان حتما نوع آبنما را مشخص کرده و از مشاوران این حرفه کمک بگیرید تا سیستم لوله کشی مناسب را تعبیه کرده و آبنمای شما از خروجی مورد قبولی برخوردار باشد.
متریال لوله های آبنما
یکی از پرطرفدارترین انواع PVC با نام UPVC شناخته می شود که در صنایع بسیار پرکاربرد است. در صنعت آبنما نیز جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. در ادامه به توضیحات بیشتر در این زمینه می پردازیم.

لوله های یو پی وی سی
یو پی وی سی مخفف پلی وینیل کلراید پلاستیک نشده می باشد (Unplasticized polyvinyl chloride) . از آنجا که UPVC بسیار مقاوم در برابر مواد شیمیایی و طبیعی می باشد ماده ایده آلی جهت تهیه لوله های ساختمانی و آبنما می باشد. لوله های UPVC سخت تر از PVC می باشد و پلیمر اضافی در ساختار آن به کار نرفته است.

ویژگی های لوله های UPVC
لوله های UPVC ظاهری خشک تر و شکننده تر دارند و استاندارد آنها به گونه ایست که باید تا حدودی نرم باشد و در مقابل ضربه نیز انعطاف پذیر باشد. از ویژگیهای لوله های UPVC که آن را مناسب جهت ساخت لوله های ساختمانی و آبنما می سازد که یک به یک به بررسی آنها می پردازیم:

مقاومت بالا در برابر خوردگی
لوله UPVC مقاومت بسیار بالایی در برابر خوردگی توسط محیط های اسیدی و قلیایی در مقایسه با لوله های چدنی و گالوانیزه که پوسته پوسته می شوند و زنگ می زنند، دارند و شما می توانید مطمئن باشید که هیچ گاه آب مورد استفاده در آبنمای شما در اثر زنگ زدگی، زرد رنگ نمی شود.
اصطکاک پایین در مقابل سیالات
صافی سطح UPVC به اندازه ای است که (ضریب 0/009) اصطکاک بسیار کمی در برابر سیالات از خود نشان داده و به همین دلیل به خوبی مایعات را از خود عبور می دهند.


استحکام مکانیکی بالا
لوله UPVC در برابر فشار آب و ضربات وارده خارجی استحکام بسیار بالایی دارد و می تواند فشاری در حدود 110 اتمسفر را در یک ساعت در دمای معمولی تحمل کند و دچار ترک خوردگی نشود.
بهداشت استاندارد
بعلت اینکه در ساخت لوله های UPVC از نمک سربی استفاده نمی شود، بر روی سیالات عبوری از خود بخصوص آب تاثیر شیمیایی نمی گذارد و آن را تغییر نمی دهد.


سبک و نصب آسان
بعلت آنکه تراکم گوشت لوله های UPVC حدود یک پنجم چدن معمولی می باشد در نتیجه سبک تر بوده و از لحاظ حمل و نقل و نصب بسیار ساده تر می باشد. برای اتصالات آن نیز می توان از خمیر چسب مخصوص یا مهر و موم های الاستیک استفاده کرد.
سازگاری بالا با دماهای مختلف
به سبب آنکه این لوله ها مناسب دمای معمولی یا دمای اتاق می باشند بهتر است در مصارف توکار مانند تاسیسات ساختمان های مسکونی و آبنماها استفاده گردند. زمانی که دما خیلی پایین باشد شکنندگی آنها افزایش پیدا می کند و در صورت بالا رفتن دما مقاومت آنها پایین می آید.


مقاوم در برابر نفوذآب
لوله های UPVC را 15 دقیقه پس از نصب می توان استفاده کرد و مقاومت اتصالات آن /C12.5 است و به مرور زمان نیز در اثر استفاده کاهش نخواهد یافت.
نکته: از آنجا که سیستم لوله کشی در آبنما به صورت توکار انجام می شود برای جلوگیری از هر گونه هزینه اضافی و خرابی در آینده بسیار مهم است که از تجهیزات و روشهای مناسب و دقیق جهت این کار استفاده نمایید.
اهمیت فیلتراسیون در آبنما
آب حوض آبنما به علت آنکه عمدتا در فضاهای باز قرار دارد، ممکن است با برگ درختان، خار و خاشاک، خاک و گیاهان اطراف آبنما، در اثر وزش باد و یا توسط افراد و حتی حیوانات درون آن می افتند، آلوده گردد و همچنین آب درون آنها به مرور زمان، جلبک زده و ظاهر و بوی بد می گیرد، از اینرو جهت جلوگیری از به وجود آمدن این مشکلات که می تواند ظاهر آبنما را بسیار بد جلوه دهد و همچنین مانع از به درستی کار کردن آن و یا حتی در دراز مدت مختل شدن کار آبنما و پایین آمدن طول عمر تجهیزات به کار رفته در آن شود که در مجموع باعث ایجاد هزینه های ناخواسته بالا برای داشتن دوباره آبنما و یا در نهایت منصرف شدن از داشتن آن شود، داشتن سیستم فیلتراسیون مناسب بسیار توصیه می گردد.
اولین و ساده ترین فیلتراسیون که در ابتدا انجام می گیرد، جدا کردن اجسام خارجی نسبتا بزرگ مانند برگ درختان می باشد که از فیلتر های سبدی در قسمت مکش پمپ آبنما استفاده می شود تا از ورود آنها به داخل پمپ و مختل شدن کار آن جلوگیری کند.

اما برای جدا کردن اجسام ریز و آلودگی ها و جلوگیری از گندزدگی آب از سیستم های فیلتراسیون شنی، فیلتراسیون بیولوژیکی و فیلتراسیون UV استفاده می گردد.

فیلتراسیون شنی
ساده ترین و ابتدایی ترین راه فیلتراسیون، استفاده از فیلتر شنی می باشد. یک فیلتر یا صافی شنی در واقع یک مخزن حاوی نوعی سیلیس یا همان شن می باشند که به تثلیث معروف است و دارای دانه بندی های مختلفی می باشد که به صورت طبقه بندی شده در داخل مخزن قرار گرفته اند. این شن ها از دانه های درشت که با سنگهایی در حدود 8 تا 12 میلیمتر که در کف فیلتر شنی بعنوان لایه اول تا آخرین لایه با سیلیس هایی به اندازه یک تا سه میلیمتر می باشد و اصلی ترین لایه نیز می باشد و به لایه شکری معروف است، تشکیل شده است. که کلیه گل و لای و ذرات معلق در آب به واسطه این لایه گرفته می شود. در فیلترهای مدیا نیز که نوع خاصی از فیلترهای شنی می باشند، بعد از لایه شکری از کربن اکتیو یا همان کربن فعال استفاده می شود که این لایه کلر آزاد در آب را از آن جدا می کند همچنین رنگ، بو، طعم و مزه آب را نیز حذف می کند. انتخاب نوع سیلیس و کربن از لحاظ سایز و جنس در میزان صحیح تصفیه آب بسیار موثر می باشد.
از مزایای این سیستم فیلتراسیون می توان به موارد زیر اشاره کرد:
• سرعت بالا در تصفیه آب
• اشغال فضای کم
• قیمت پایین و به صرفه
• مکانیسم ساده
جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره فیلتر شنی می توانید به مقالات فیلتر شنی هایوارد 1 و فیلتر شنی هایوارد 2 مراجعه کنید.
فیلتراسیون بیولوژیکی
این نوع فیلتراسیون که از آن بعنوان تصفیه ثانویه نیز یاد می شود، برای حذف آلاینده های به جا مانده از تصفیه اولیه استفاده می شود. این روش بعلت نصب و راه اندازی ساده، هزینه نسبتا پایین، عدم خطرات زیست محیطی و دوستار محیط زیست و بالا بودن راندمان حذف آلودگی ها، بسیار مورد توجه تصفیه آب صنعتی قرار گرفته است و از مهمترین روش های تصفیه آب می باشد.
در روش فیلتراسیون بیولوژیکی از میکروارگانیسم ها برای تصفیه آب و از بین بردن آلودگی آن استفاده می شود. میکروارگانیسم ها جانداران زنده میکروسکوپی مانند باکتری ها، برخی قارچ ها، ویروس ها و آغازیان هستند که ساختاری تک سلولی یا چند سلولی دارند و هر کدام در درجه دمایی خاصی قادر با زنده ماندن و تکثیر شدن می باشند.
در این روش این میکروارگانیسم ها اطراف مواد آلی موجود در آب قرار می گیرند و آنها را به صورت لخته کردن به روی سطح آب می آورند و بدین صورت می توان آنها را جدا کرد.

فیلتراسیون UV
فیلتر UV روشی جهت استریل و عاری ساختن آب از میکرو اورگانیسم ها می باشد. که این فرآیند توسط منبع اشعه ماورای بنفش تعبیه شده در آن صورت می گیرد. این اشعه امواجی با طول موج کوتاه تر همراه با انرژی بالاتر از نور مرئی دارد و با نفوذ به میکرواورگانیسم ها باعث عقیم سازی و غیر فعال شدن آنها شده و جلوی رشد آنها را می گیرد. این اشعه حتی انواعی از میکروب ها را که در مقابل مواد شیمیایی مقاوم شده اند را نیز از بین می برد.
بنابراین باید گفت فیلتر UV یک روش بسیار قدرتمند برای استریلیزه کردن آب بدون اضافه کردن مواد ضد عفونی به آن می باشد که در صنایع، تصفیه آب خانگی و موارد پزشکی بسیار پرکاربرد است. فیلتر UV از چند بخش مختلف تشکیل شده است:
• لامپ تولید کننده اشعه فرابنفش: آب عبوری از اطراف لامپ تولیدکننده اشعه فرابنفش، توسط این اشعه ضد عفونی شده و میکروارگانیسم های آن از بین می رود.
• محفظه شیشه ای: جهت جلوگیری از برخورد مستقیم آب با سطح لامپ تولید اشعه، آن را درون یک محفظه شیشه ای قرار می دهند. به این صورت که این محفظه شیشه ای در مرکز محل عبور آب درون فیلتر نصب می شود و لامپ درون آن قرار می گیرد و آب ورودی از اطراف محفظه شیشه ای عبور کرده و اشعه فرابنفش روی آن اثر کرده و آب استریل از سوی دیگر سیستم فیلتر، خارج می شود.
• محفظه پلاستیکی: جهت جلوگیری از نفوذ و خروج اشعه فرابنفش به محیط بیرون از یک محفظه پلاستیکی یا استیل برای پوشش لامپ، استفاده می شود.
• آداپتور: جهت تبدیل برق شهری به ولتاژ مناسب استفاده می شود.


برای استفاده بهینه از سیستم فیلتراسیون UV بهتر است نکات زیر را رعایت کنیم:
• وجود گل لای که سبب عدم شفافیت و کدری آب می گردد باعث می شود انرژی و قدرت نفوذ اشعه ماورای بنفش را می گیرد و در نتیجه اثر گذاری آن را کم می کند و یا وجود شن و ماسه درون آن به محفظه شیشه ای صدمه بزند بنابراین قبل از استفاده از این سیستم فیلتراسیون باید ابتدا آب ورودی را از وجود آلودگی های اینچنینی توسط یک روش دیگر از فیلتراسیون، پاک کرد.
• هنگام خرید فیلتراسیون UV به میزان آب خروجی از سیستم آن در دقیقه دقت نمایید از آن جهت که اگر در دقیقه آب زیادی از سیستم خارج گردد میزان اثر بخشی آن را پایین می آورد.
فیلترهای یو وی طراحی شده جهت تسویه آب از لحاظ عملکرد و ساختاری تفاوت چندانی ندارند و فقط تفاوت آنها در میزان آب تصفیه شده در هر دقیقه توسط آن می باشد.
این نوع سیستم ها اگر چه دارای هزینه های بالایی هستند اما در طولانی مدت بصرفه بودن آن را متوجه خواهید شد.
زهکشی آبنما
در آبنماها به علت استفاده از یک حجم آب مشخص ثابت به مرور زمان گرد و غباری که بر روی سطح آب می نشیند ته نشین شده و ایجاد گل و لای می کند که در کف حوض آبنما جمع می گردد. از اینرو سوراخ و مجرای باریکی در حوض آبنما ایجاد می کنند که این گل و لای و فضولات به جای مانده از آبزیان در صورتی که در حوض آبنما نگهداری شوند را از آن خارج می کنند به این عمل زهکشی می گویند.
در مورد زهکشی باید به گونه ای باشد که این شکاف زهکش نشت نکند زیرا به مرور زمان سبب فرسودگی و تخریب پایه ها و بدنه آبنما می گردد.


کلام آخر
از آنجا که آبنما دارای انواع مختلفی می باشد که یکی از خصوصیات دسته بندی آبنما ها بر اساس میزان پرتابه و میزان افشان آب آن می باشد که هر کدام با توجه به خصوصیاتشان نیاز به فضایی به بزرگی و وسعت مشخص دارد از اینرو برای نصب آبنما باید همواره به موضوع فضای نصب آبنما توجه داشت.
آبنماهایی که به صورت افشان هستند و یا ارتفاع پرتابه بالایی دارند باید در فضاهایی با حوض بزرگتر نصب گردند.
از دیگر نکاتی که در فضای نصب آبنما باید رعایت گردد نوع کفپوش انتخابی می باشد که باید مقاومت، دوام و ضخامت مناسب را داشته باشد.
همچنین گودبرداری مناسب و حذف هر گونه مانع فیزیکی مانند گیاه، صخره و غیره باید انجام گردد و بستر آبنما در مواردی باید به حالت شیبدار ساخته شود.
از دیگر نکات بسیار مهم نصب آبنما رعایت نکات ایمنی حین نصب و پس از نصب در هنگام استفاده می باشد که با توجه به فضایی که در آن ایجاد آبنما صورت گرفته است باید انجام گردد برای مثال در فضاهایی که کودکان در آن عبور و مرور دارند و یا بازی می کنند، باید عمق حوض آبنما کم باشد تا جلوگیری از خطر غرق شدن کند و سیستم برقی مناسب استفاده گردد جهت ایمنی از برق گرفتگی.
امیدواریم این مقاله بتواند شما را در راه اندازی و اجرای درست یک آبنمای حرفه ای راهنمایی کرده باشد.
تهیه کنندگان: مهندس محمد مددی - مهندس مرجان نبی یان
کيفيت را به قيمت بخريد
نظرات